İçeriğe geç

Çocuğum İlkokula Hazır Mı?

Hazırbulunuşluk daha önce yapılamayan becerinin yapılabilmesi için büyüme, olgunlanlaşma ve öğrenme süreçleri sonunda ön yeterliliklerin kazanılmasıdır (Semenoğlu 2012). İlkokula hazırbulunuşluk ise, ilkokul birinci sınıfın gereklerini yapabilme gücüdür (Kahramanoğlu, Tirkayi ve Canpolat, 2015; Unutkan Polat, 2006).

Çocukların grup içerisinde kurallara uyması, öğretmenin yönergelerini takip etmesi, akademik bilgiler öğrenmesi ile programlı bir yapı içerisine dahil olurlar. Bu bakımdan ilkokul hayatın akışı içerisinde gerekli olan temel becerilerin edinildiği bir eğitimdir. Çocuğun yeni başlayacağı okula uyum sağlayabilmesi ve başarılı olabilmesi için görevlerini yerine getirebilecek bilgi ve becerilere sahip olması önemlidir. Çocuğun öğrenme becerilerinin öğretildiği “okul öncesi dönemde” ki kazanımları çocuğu ilkokul sürecine hazırlama aşamasıdır. Burada en önemli görev aileye ait olup de okul öncesi kurumların da çok önemli etkileri bulunmaktadır.Polat’a (2003) göre okul öncesi eğitim almamış çocuklar, eğitim almış çocuklara oranla ilkokul sürecinde daha çok zorlanmaktadır. Dinç’e (2013) göre okul öncesi eğitimden sonra birinci sınıfa giden çocukların uyum süreci daha kolay olmaktadır. Bu yüzden çocukların ilkokula başlamadan önce okul öncesi eğitim kurumlarında sistemli bir programa dahil olması sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimini desteklemek için oldukça önemlidir.

Okula başlama yaşı 2019 yılında alınan kararla birlikte 69 ayını tamamlayan çocukların birinci sınıfa başlayacağı kabul edilmiştir.

69-70-71 aylık çocukların okulları bir yıl ertelenebilir. Bu çocukların velileri anaokula kayıt yaptırabilirler.

66-67-68 ayını tamamlayan çocukların velileri isterlerse dilekçe ile çocuklarını birinci sınıfa kayıt ettirebilirler.

72 aydan büyük olan çocukların ilkokula başlamarı zorunludur. Ailelerin kayıt erteleme hakları yoktur.

Çocuğun okula hazır olması bedensel, bilişsel, duygusal ve sosyal olarak ilkokul beklentilerini karşılayacak seviyeye ulaşmış olması anlamına gelmektedir. Bu süreçte ailelerin çocuklarının okul olgunluğuna ulaşıp ulaşmadığını takip etmeleri oldukça önemlidir. Okul olgunluğuna ulaşmamış çocukların okula başlatılmaları çocuklarda pek çok davranış problemin ortaya çıkmasında etken olmaktadır.

Peki bunu nasıl anlarsınız?

Çocuğun özbakım becerilerini öğrenmiş ve tek başına yapabilir olması gerekmektedir. Tuvaletini tek başına yapabilmesi, ellerini yıkayıp kurulayabilmesi, kıyafetlerini tek başına giyebilmesi, yemeğini kendi başına yemesi, düğmelerini ilikleyebilmesi, dişlerini fırçalayabilmesi, eşyalarına sahip çıkması vs.

Sosyal ve duygusal gelişimi için çocuğun bulunduğu ortamdaki kurallara uyması, sıra beklemeyebilmesi, arkadaşlık ilişkisi kurabilmesi, oyunlara katılabilmesi, yardımlaşabilmesi, öfkesini biraz olsun kontrol etmeyi başarabilmesi gerekmektedir. Ağlama, bağırma vb. davranışlar olmaksızın isteklerini dile getirebilmeli. Ebeveynleri olmadan yabancı bir yetişkinle kalabilmeli.

İnce motor kas gelişimi için çocuğun kalem tutmayı bilmesi, boncuk dizebilmesi, temel geometrik şekilleri çizebilmesi, makası uygun şekilde kullanabilmesi, şekillerin sınırlarına taşırmadan boyama yapabilmesi, yatay-eğik-dikey çizgiler çizebilmesi, insan vücudunu çizerken: baş, kol, göz, ağız, göz ve bacak çizmesi beklenir.

Kaba motor gelişimi için kendisine atılan topu iki eliyle yakalayabilir, geri geri zıplayabilir, takla atabilir. Merdivenleri rahatça inip çıkabilmeli. Yüksek bir yere tırmanabilmeli. Topu ayaklarıyla sürebilmeli. 2 veya 3 tekerlekli bisiklet kullanabilir.

Dikkat Gelişimi ve Konsantrasyonu: Yapacağı etkinliğe odaklanabilmeli, kendisine verilen görevleri tamamlayabilmesi gerekmektedir. Dikkatini sürdürebilmeli, dikkati dağıldığında toparlayabilmesi beklenmektedir.

Bilişsel Gelişim: 1’den 20’ye kadar sayıları tanır. Basit toplama, çıkarma işlemleri yaparlar. Ana renkleri ve ara renkleri tanıyarak sınıflandırır. Anlatılan bir öyküdeki karakterleri ve olayı hatırlar. Hikaye ile ilgili sebep sonuç ilişkisi kurar. Aynı anda verilen üç tane yönlendirmeyi takip eder ve yapar. (Masanın üzerinden kalemi al, yanımdaki masaya otur ve çiçek çiz.) Büyük-küçük, geniş-dar ve sağını-solunu bilir. Öğrenmeye istekli olur. El –Göz koordinasyonu sağlama ve sesleri ayırt edebilir. Cisimleri büyüklük ve renklerine göre sınıflayabilmesi önemlidir.

Dil ve kavram bilgisi: Tam anlaşılabilir konuşabilmeli. Aile üyelerinin isimlerini bilir. Yaşadığı bir olayı anlatabilir. Renkleri ve temel şekilleri isimlendirebilir. Geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanı doğru kullanarak bir hikaye anlatabilir. Benzer ve zıt anlamlı kelimleri kullanabilir. Sırası karışık resimleri birleştirip hikaye oluşturabilir

Okula Döneminde En Sık Karşılaşılan Sorunlar Nelerdir?

Ayrılık kaygısı,
Okul korkusu
Arkadaşlık ilişkilerinde sorunlar
Okul kurallarına uymakta sorunlar
Güvensizlik, kaygı bozukluğu
Dikkat eksikliği hiperaktivite ,
Öğrenme güçlüğü
Ödev yapmama davranışı
Kahramanoğlu, R., Tiryaki, E. N.veCanpolat, M. (2015). İlkokula yeni başlayan 60-66 ay grubu öğrencilerin okula hazır oluşları üzerine inceleme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(3), 1065-1080.

Senemoğlu, N. (2012). Gelişim, öğrenme ve öğretim(21. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Unutkan Polat, Ö. (2006). Okul öncesinde ilköğretime hazırlık. İstanbul: Morpa Yayınları.

Tarih:Yazilarim